ظهور هوش مصنوعی در تولید موسیقی یک بحث فوری را دامن زده: آیا اثری که کاملاً توسط هوش مصنوعی خلق شده میتواند تحت حمایت کپیرایت قرار گیرد؟
در Streamtrack، این موضوع را از نزدیک دنبال میکنیم — چون مستقیماً بر هنرمندانی که با ما کار میکنند تأثیر میگذارد.
چهار اصل پایه کپیرایت
برای درک این بحث باید بدانیم یک اثر برای بهرهمندی از کپیرایت باید چهار شرط داشته باشد:
باید یک بیان هنری باشد (نه صرفاً یک ایده)
باید اصالت داشته باشد، حتی اگر حداقلی
باید در یک قالب ملموس ثبت شده باشد
و مهمترین شرط: باید توسط انسان خلق شده باشد
همین نکته آخر محور اصلی بحث جاری درباره هوش مصنوعی است.
سازمانهای مدیریت جمعی چه موضعی دارند؟
BMI (آمریکا): آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی را نمیپذیرد. تنها بخشهایی که توسط انسان خلق شدهاند میتوانند ثبت شوند.
SAYCO (کلمبیا): صراحتاً اعلام کرده که آثار ساختهشده با هوش مصنوعی را مدیریت نخواهد کرد. از نگاه این سازمان، اصالت فقط از ذهن انسان میآید.
SACM (مکزیک): در دادگاه عالی این کشور موضع گرفته که خلاقیت و اصالت ویژگیهای انحصاری انسان هستند.
SGAE (اسپانیا): آثار ساختهشده کاملاً توسط هوش مصنوعی را قابل ثبت نمیداند و خواستار جبران خسارت برای هنرمندانی شده که آثارشان برای آموزش هوش مصنوعی بدون مجوز استفاده شده.
CISAC (بینالمللی): این فدراسیون که بیش از ۲۲۵ سازمان از ۱۱۶ کشور را در بر میگیرد، خواستار شفافیت در استفاده از آثار برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی است. در اکتبر ۲۰۲۴، بیانیهای که بیش از ۱۵ هزار هنرمند امضا کردند را حمایت کرد که هشدار میداد آموزش هوش مصنوعی بدون مجوز تهدیدی جدی برای معیشت خالقان آثار است.
این موضوع برای هنرمندان مستقل ایرانی چه معنایی دارد؟
در Streamtrack معتقدیم هوش مصنوعی میتواند ابزاری مفید در کنار خلاقیت انسانی باشد — اما نه جایگزین آن. کپیرایت باید همیشه بر پایه آفرینش انسانی استوار بماند.
اگر از هوش مصنوعی در فرآیند خلق موسیقی استفاده میکنید، مطمئن شوید که سهم خلاقانه انسانی در اثر شما مستند و قابل اثبات است. این موضوع در ثبت اثر، دریافت رویالتی و حفاظت از حقوقتان اهمیت حیاتی دارد.
Streamtrack — لیبل موسیقی مستقل ایرانی
streamtrack.art